Ngày 05/03/2026, Anthropic – công ty tạo ra Claude – vừa công bố báo cáo nghiên cứu mới dựa trên việc phân tích hàng triệu cuộc hội thoại thật trên Claude để tìm hiểu AI đang thực sự được dùng thay thế những công việc nào.
Điểm đặc biệt của nghiên cứu này là dữ liệu không đến từ dự đoán hay khảo sát, mà từ các cuộc trò chuyện thực tế giữa người dùng và hệ thống AI. Nhờ đó, báo cáo phản ánh rõ hơn cách AI đang được ứng dụng trong công việc hàng ngày.
Khoảng cách lớn giữa khả năng của AI và mức độ ứng dụng
Phát hiện quan trọng nhất của báo cáo là:
- AI có thể làm tới 94% công việc trong ngành IT
- Nhưng mức độ sử dụng thực tế mới chỉ đạt khoảng 33%
Điều này cho thấy khoảng cách giữa “có thể làm” và “đang được sử dụng” vẫn còn rất lớn.
Nói cách khác, dù AI đã có khả năng hỗ trợ hoặc thực hiện nhiều công việc, việc áp dụng vào thực tế trong doanh nghiệp và tổ chức vẫn còn ở giai đoạn đầu. Điều này cũng đồng nghĩa với việc quá trình chuyển đổi do AI tạo ra mới chỉ bắt đầu.
Những nghề bị AI ảnh hưởng nhiều nhất
Theo dữ liệu từ Anthropic, nhiều công việc trong nhóm lao động tri thức đang chịu tác động rõ rệt từ AI.
Các nghề có tỷ lệ công việc đã được AI “bao phủ” cao nhất gồm:
- Lập trình viên: 75% công việc AI đã có thể thực hiện hoặc hỗ trợ
- Nhân viên chăm sóc khách hàng: 70%
- Nhân viên nhập liệu: 67%
- Chuyên viên hồ sơ y tế: 67%
- Chuyên viên phân tích nghiên cứu thị trường: 65%
- Chuyên viên phân tích tài chính: 57%
Những công việc này có điểm chung là liên quan nhiều đến xử lý dữ liệu, phân tích thông tin hoặc giao tiếp bằng văn bản, những lĩnh vực mà AI đang phát triển rất nhanh.
Những nghề AI gần như chưa chạm tới
Ngược lại, các công việc cần lao động thể chất hoặc thao tác trực tiếp trong môi trường thực tế vẫn ít bị AI tác động.
Theo báo cáo, những ngành nghề sau hiện gần như chưa bị AI thay thế đáng kể:
- Đầu bếp
- Thợ sửa xe
- Nhân viên cứu hộ
- Bartender
Điểm chung của các nghề này là cần lao động vật lý, kỹ năng vận động và xử lý tình huống thực tế, những yếu tố mà AI hiện vẫn khó thay thế hoàn toàn.
Nhóm lao động trình độ cao bị ảnh hưởng nhiều hơn
Một phát hiện bất ngờ của nghiên cứu là nhóm nghề bị AI ảnh hưởng nhiều nhất không phải lao động phổ thông, mà là nhóm lao động tri thức có trình độ cao.
Theo phân tích của Anthropic:
- Nhóm bị AI ảnh hưởng nhiều nhất có thu nhập trung bình cao hơn 47% so với nhóm ít bị tác động
- Tỷ lệ người có trình độ sau đại học cao gấp 4 lần
Điều này cho thấy AI đang tác động mạnh đến những công việc liên quan đến xử lý tri thức và dữ liệu – những lĩnh vực vốn được xem là ổn định trước đây.
Chưa có dấu hiệu thất nghiệp hàng loạt, nhưng cơ hội cho lao động trẻ đang giảm
Mặc dù AI ngày càng có khả năng thực hiện nhiều công việc, báo cáo của Anthropic cho biết chưa có bằng chứng rõ ràng về việc AI gây ra làn sóng thất nghiệp quy mô lớn.
Tuy nhiên, một tín hiệu đáng chú ý là thị trường tuyển dụng đang có sự thay đổi.
Số lượng vị trí tuyển dụng dành cho lao động trẻ từ 22–25 tuổi trong các ngành nghề dễ bị AI thay thế đã giảm khoảng 14% so với năm 2022.
Điều này cho thấy các doanh nghiệp có thể đang thận trọng hơn trong việc tuyển dụng nhân sự mới cho những công việc mà AI có thể hỗ trợ hoặc thay thế trong tương lai.
AI vẫn đang ở giai đoạn đầu của cuộc chuyển đổi
Khoảng cách giữa khả năng công nghệ và mức độ ứng dụng thực tế cho thấy AI vẫn còn một chặng đường dài trước khi trở thành công cụ phổ biến trong mọi lĩnh vực.
Theo các chuyên gia, điều này cũng mở ra cơ hội cho doanh nghiệp và người lao động: những tổ chức biết tận dụng AI sớm có thể gia tăng năng suất và lợi thế cạnh tranh, trong khi người lao động cần nhanh chóng thích nghi với sự thay đổi của thị trường việc làm.
Dù vậy, dữ liệu từ báo cáo của Anthropic cũng cho thấy một điều rõ ràng: AI đã có khả năng làm nhiều việc hơn chúng ta nghĩ, nhưng việc áp dụng vào thực tế mới chỉ bắt đầu.
Trong thời gian tới, khi doanh nghiệp dần tích hợp AI vào quy trình vận hành, khoảng cách giữa “có thể làm” và “đang làm” nhiều khả năng sẽ tiếp tục thu hẹp. Điều này sẽ buộc cả doanh nghiệp lẫn người lao động phải thích nghi nhanh hơn với những thay đổi trong cách làm việc, đặc biệt ở các ngành nghề liên quan đến xử lý dữ liệu và tri thức. Để lại Email để nhận tài liệu phân tích đầy đủ về báo cáo này cũng như các xu hướng ứng dụng AI trong doanh nghiệp trong thời gian tới.
