Ngày 27/02/2026, ông Nguyễn Hoàng Hiệp — Giám đốc điều hành INNOCOM — được mời tham luận tại Tọa đàm Khoa học do Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh tổ chức với chủ đề “Cơ hội và Thách thức cho Doanh nghiệp Công nghệ trong Phát triển Năng lực Số của Công chức”.
Đây là lần đầu tiên INNOCOM được mời tham gia với tư cách chuyên gia thực hành trong một diễn đàn học thuật cấp quốc gia, đóng góp góc nhìn từ thực tiễn triển khai chuyển đổi số tại hàng nghìn doanh nghiệp và cơ quan nhà nước trong suốt 15 năm qua.
Bức tranh thực tế mà doanh nghiệp triển khai nhìn thấy
Mở đầu bài tham luận, là một câu hỏi thẳng thắn:
“Nếu hôm nay yêu cầu một cán bộ công chức chứng minh năng lực số của mình — họ sẽ chứng minh bằng gì? Chứng chỉ CNTT? Số giờ tập huấn? Hay hành vi số thực tế trong công việc hàng ngày?”
Sau nhiều năm đồng hành triển khai các hệ thống quản lý nghiệp vụ cho doanh nghiệp và tổ chức, INNOCOM nhận ra một thực tế nhất quán: 60–70% người dùng chỉ sử dụng 20–30% tính năng hệ thống sau 6 tháng đầu. Nguyên nhân số 1 không phải lỗi kỹ thuật — mà là khoảng cách giữa đào tạo và năng lực số thực tế. Trung bình mất 3–6 tháng giữa thời điểm được tập huấn và thời điểm ứng dụng thành thạo vào công việc.
Bài tham luận chỉ ra 3 điểm mù trong cách tiếp cận năng lực số hiện nay:
- Input ≠ Outcome: Cung cấp thiết bị, internet, tài khoản hệ thống không đồng nghĩa với việc người dùng có năng lực số.
- Training ≠ Competency: 40 giờ học CNTT không bảo đảm ứng dụng được vào công việc. Năng lực chỉ hình thành qua thực hành có phản hồi.
- No Standard = No Scale: Thiếu chuẩn chung để đo lường dẫn đến không thể so sánh, không thể nhân rộng giải pháp.
Ba cơ hội lớn cho doanh nghiệp công nghệ Việt Nam
Nhìn nhận bức tranh thực tế, ông Hiệp xác định đây không chỉ là thách thức mà còn là cơ hội thị trường rõ ràng cho các doanh nghiệp công nghệ trong nước:
- Cơ hội 1 — Platform đánh giá năng lực số: Thị trường này gần như chưa có nhà cung cấp Việt Nam đủ năng lực. Thay vì bảng hỏi tĩnh và báo cáo thủ công, hệ thống cần đo hành vi thực tế, tạo lộ trình cá nhân hóa và cung cấp dashboard minh bạch.
- Cơ hội 2 — Dữ liệu hành vi số từ quy trình công vụ: Khi quy trình được số hóa, dữ liệu hành vi xuất hiện tự nhiên: tốc độ xử lý, tỷ lệ lỗi, mức độ sử dụng tính năng nâng cao — tất cả trở thành bằng chứng năng lực mà không cần tổ chức thi cử riêng biệt.
- Cơ hội 3 — AI làm giảm chi phí cá nhân hóa đào tạo: Với Generative AI và Adaptive Learning, chi phí xây dựng lộ trình học tập cá nhân hóa cho hàng chục nghìn công chức không còn là rào cản về nguồn lực.
Immersive Learning — Khi đào tạo trở thành trải nghiệm thực
Một trong những điểm được hội đồng tọa đàm quan tâm nhiều nhất là quan điểm của INNOCOM về phương pháp học bằng nhập vai (Immersive Learning) trong đào tạo kỹ năng số.
Nghiên cứu từ National Training Laboratories chỉ ra rằng tỷ lệ ghi nhớ kiến thức qua nhập vai đạt 75%, so với chỉ 5% qua bài giảng thụ động. Đây là khoảng cách lớn mà các chương trình tập huấn truyền thống đang bỏ qua.
INNOCOM đề xuất cơ chế học dựa trên 3 loại kịch bản nhập vai sát với thực tế công vụ:
- Chuyên viên Một cửa: Xử lý hồ sơ tồn đọng, đối mặt với người dân phản đối — AI phản hồi tức thì từng hành vi xử lý
- Trưởng phòng ra quyết định: Đọc báo cáo dữ liệu mâu thuẫn từ nhiều nguồn, ra quyết định ngân sách trong giới hạn thời gian
- Phối hợp liên phòng ban: Mô phỏng quy trình phối hợp trên nền tảng số với chat thời gian thực
Khác biệt cốt lõi: người học không được hỏi “Bạn biết gì?” mà được đặt vào tình huống thực và quan sát “Bạn làm gì?” — chính xác là những gì năng lực số yêu cầu.
Kiến nghị chính sách
Bài tham luận kết thúc bằng 3 đề xuất cụ thể dành cho các nhà hoạch định chính sách:
- Xây dựng Khung năng lực số quốc gia (Digital Competency Framework) — chuẩn mở, cập nhật định kỳ, tham khảo EU DigComp 2.2 — để doanh nghiệp có nền tảng xây sản phẩm, không phải tự đoán mình đang đo cái gì.
- Thiết lập cơ chế PPP thực chất — cho phép doanh nghiệp tư nhân tham gia từ giai đoạn thiết kế chương trình đến đo lường kết quả, thanh toán theo đầu ra (outcome-based) thay vì đầu vào.
- Công nhận đánh giá hành vi số thực tế — song song với chứng chỉ truyền thống, tạo hành lang pháp lý cho doanh nghiệp khai thác dữ liệu hành vi hệ thống một cách minh bạch và có kiểm soát.
Nhìn từ INNOCOM
Tham gia tọa đàm không phải để PR sản phẩm — mà để đặt trên bàn những câu hỏi thực tế mà chúng tôi đối mặt mỗi ngày khi triển khai chuyển đổi số: Tại sao sau đào tạo, adoption rate vẫn thấp? Tại sao không ai biết cán bộ đó thực sự đang dùng hệ thống đến đâu? Và ai chịu trách nhiệm đo điều đó?
INNOCOM tin rằng doanh nghiệp công nghệ Việt Nam không thiếu năng lực giải bài toán này. Cái chúng ta cần là một khung đo lường chung, một sân chơi rõ luật, và một cơ chế hợp tác thực chất giữa nhà nước và tư nhân.
Đó là những điều chúng tôi mang đến tọa đàm hôm nay — và sẽ tiếp tục theo đuổi trong những năm tới.
Để tìm hiểu thêm về ABMS và các giải pháp quản lý nghiệp vụ của INNOCOM, liên hệ: innocom.vn
